جنگ ایران در سال 2026

 

جنگ ایران در سال ۲۰۲۶

آغاز بزرگ‌ترین بحران نظامی خاورمیانه در دهه‌های اخیر

در اواخر فوریه ۲۰۲۶، خاورمیانه وارد مرحله‌ای جدید از تنش و درگیری شد. جنگی که میان ایران، اسرائیل و ایالات متحده آغاز شد، به سرعت به یکی از بزرگ‌ترین بحران‌های نظامی منطقه تبدیل گردید. این درگیری نه تنها ایران و اسرائیل، بلکه بسیاری از کشورهای منطقه خلیج فارس، عراق، لبنان و حتی اقتصاد جهانی را تحت تأثیر قرار داد.

آغاز رسمی این جنگ به ۲۸ فوریه ۲۰۲۶ بازمی‌گردد؛ روزی که نیروهای نظامی آمریکا و اسرائیل حملات گسترده‌ای را علیه اهداف نظامی و حکومتی در ایران آغاز کردند. 

گزارش آماری ماهیانه نقض حقوق پیروان ادیان- بهمن ماه 1404

 

گزارش آماری ماهیانه نقض حقوق پیروان ادیان- بهمن ماه ۱۴۰۴

• By کمیته دفاع از حقوق پیروان ادیان in گزارشهای ماهیانه نقض حقوق بشر در ایران

تهیه کننده : صدرا مجیب ‌یزدانی

احوالات این روزهای سران‎

 

مستند «شکستن سنگ ها»: دوربین یک زن در میان جمعیت زنان

 

معصومه ناصری

«شکستن سنگ ها» اولین نامزد ایران در بخش بهترین مستند اسکار ۲۰۲۶ بود. این فیلم داستان یک کارآفرین زن به نام سارا شاهوردی را از دوران نامزدی اش در انتخابات شورا و پیامدهای آن روایت می کند. یکشنبه شب، جایزه بخش مستند به «آقای هیچ کس در برابر پوتین» درباره جنگ روسیه و اوکراین تعلق گرفت. عظمت این فیلم ساده و عمیق است که توسط دو کارگردان ایرانی روایت می شود.

در چند دقیقه اول «شکستن سنگ ها»، دوربین در گروهی از زنان در یک خانه روستایی حضور دارد. سارا شاهوردی، نامزد شورای روستای بازن، در میان زنان نشسته است، آن ها درباره انتخابات پیش رو در قریه صحبت می کنند، درباره زندگی شخصی شان شوخی می کنند و چای می نوشند. سارا سخنرانی نمی کند، اما تلاش می کند اعتماد آن ها را جلب کند و دلایل نامزدی اش را توضیح می دهد. زنان با دوربین طوری رفتار می کنند که انگار با زن دیگری رفتار می کنند، آشنا و قابل اعتماد. من گفتگوی بین زنان را از طریق زیرنویس انگلیسی دنبال می کردم، اما فهمیدم که دوربین این اتاق غریبه نیست، یک شیء خارجی نیست. دوربین زنی را نشان می دهد که در میان جمعیت زنان روستا نشسته است. فکر می کنم این کمال مستند است که حضور دوربین رفتار افراد حاضر روی صحنه را مختل نمی کند، باعث لکنت نمی شود و آن ها را مجبور به بازی در فیلم ها نمی کند.

من مستند «شکستن سنگ ها» را در یک تئاتر در واشنگتن تماشا کردم. وقتی رسیدم، چراغ ها خاموش بود. مردم روستای بزین روی صفحه بودند، ترکی صحبت می کردند و من می توانستم برخی کلمات را از جملاتشان بفهمم، مثل «اوغلو، قیز، اوغلان، چوخ»، اما باید داستان را از زیرنویس انگلیسی دنبال می کردم. علاوه بر تلاش برای حدس زدن مکالمات ترکی، غم ندانستن زبان برخی از هم وطنانم تا پایان فیلم با من بود.

سارا شاهوردی، یک کارآفرین و رئیس شورای روستای بازن، در ۱۵۰ کیلومتری جنوب زنجان، کشاورز، تعمیرکار و سوارکار است که همچنین قابله است و می گوید ۴۰۰ نوزاد به دنیا آورده است. او داستان زندگی اش را از کنار یک درخت در دشت های روستا تعریف می کند، جایی که پدرش به او موتورسواری را آموخته بود. همان طور که سارا توصیف می کند، پدرش او را مانند یک پسر بزرگ می کند، برخلاف قوانین جامعه روستایی. آزادتر از دختران و کمتر در زنجیر نسبت به آن ها. اکنون که پدرش سال ها پیش فوت کرده، او تلاش می کند با تکیه بر اعتماد به نفسی که در کودکی آموخته بود، خود را در معرض رأی اهالی روستا قرار دهد. در فیلم، می بینیم که او باید با خانواده اش، با همسایه اش، با مردانی که به اندازه او رأی نداده اند، با زنانی که سکوت را ترجیح می دهند تا مبارزه کنند، با نیروهای انتظامی و به طور خلاصه، با جامعه ای پدرسالار مبارزه کند تا هم خودش باشد و هم از سقفی که جامعه بالای سرش ساخته فراتر رود.

ایده هایش، حتی تا حدی که می خواهد میدان روستا به شکل دایره باشد، با مقاومت مواجه می شود و حتی مجبور می شود برای تبدیل مربع از مربع به دایره دیگر مبارزه کند.

در یکی از صحنه های فلم، سارا شاهوردی در صنف مکتب روستا ظاهر می شود. او با دخترها درباره موتورسواری صحبت می کند. لباس هایش را نشان می دهد. شال و کلاهی که کاملاً مو و گردن را می پوشاند، روی لباس آستین بلند، کت و شلواری که قوانین حجاب سنتی را دنبال می کنند، پوشیده می شوند. او به دختران می گوید که در همان شرایط موتورسیکلت می راند و هیچ اتفاقی نمی افتد. او قول می دهد که به دختران موتورسواری یاد بدهد و به آن ها قول می دهد که قبل از پایان دبیرستان ازدواج نکنند.

سبک زندگی و جسارتش برای دختران جوان و حتی پسران روستا جذاب است. در یکی از صحنه های فیلم، پسرانی را می بینیم که با موتورسیکلت از کنار موترش عبور می کنند، برایش دست تکان می دهند و می گویند به او رأی داده اند، یا دخترانی که شال هایی به همان رنگ می پوشند تا نماد کمپین کوچک او باشد.

برای سارا شاهوردی، این مبارزه پروژه یا موفقیت شخصی نیست، او دیگران را با خود می برد و از موقعیت خود برای گذاشتن نردبانی زیر پای دختران و زنان روستا استفاده می کند، گاهی با اصرار بر حفظ مهر شورای روستا به عنوان نماد قدرت، و گاهی با مذاکره نرم بر تقسیم مالکیت خانه بین مردان و زنان خانواده در ازای تخفیف در مجوز گاز خانگی.

مستند «شکستن سنگ ها» قرار است در سال ۲۰۲۵ ساخته شود، اما سارا خاکی گفته است که تولید و فیلمبرداری آن را از سال ۲۰۱۷ آغاز کرده است. از نحوه حضور روستاییان در مقابل دوربین و گفتگوهای شخصی بدون نگرانی درباره حضور غریبه ای که «دوربین» است، می فهمیم که سازندگان این فیلم توانسته اند یکی از روستاییان شوند.

در روزی که فیلمبرداری پایان می یابد و سارا خاکی و محمدرضا عینی روستای بازن را ترک می کنند، وضعیت روستا تغییر نکرده است، سنت ها هنوز قوی است و مقاومت ادامه دارد. اما نشانه های واضحی از تغییر وجود دارد: دختران اکنون با اعتماد به نفس بیشتری درباره آینده خود صحبت می کنند، برخی خانواده ها ازدواج های زودهنگام دخترانشان را بازنگری کرده اند، حضور زنان در جمع کمی قابل قبول تر شده و تغییر شرایط به سختی شکستن یک پرتگاه است که سارا شاهوردی آرزو دارد، اما فیلم به ما می گوید که این غیرممکن نیست. هر تغییر اجتماعی اغلب با فردی مصمم آغاز می شود که حاضر است در برابر وضعیت موجود بایستد و چرخ قدرت را به نفع زنان بچرخاند، حتی تا حد تغییرات کوچک روزمره.

جنگ با ایران جنگی مذهبی است

 

طرح یک گزاره: جنگ با ایران جنگی مذهبی است ۱

علی طایفی

گزاره اصلی من در این تحلیل این است که جنگی که امروز ایران شاهد آن است و در آن دو دولت امریکا و اسراییل مشارکت دارند، صرف‌نظر از جنگ اقتصادی، نظامی و امنیتی، در واقع و در بنیان خود، ماهیتی مذهبی دارد. در این جنگ سه دین ابراهیمی علیه یکدیگر برخاسته‌اند: یهودیت، مسیحیت و اسلام. 

هر سه کشور در واقع نماد حکومتی دینی نیز هستند. شواهدی که نشان می‌دهد این جنگ بُعد مذهبی هم دارد عبارتند از: 

۱. حکومت اسلامی که اساسا ماهیتی دینی داشته و دنبال برتری‌جویی دینی و گسترش اسلام به جهان اطراف خود است.  داعیه فتح سرزمین‌های کفر از همان روزهای نخست روی‌کار آمدن آیت اله خمینی آغاز شد و همچنان  در سراسر جهان به ترویج و سرمایه‌گذاری ترویج اسلام اهتمام داشته و دارد.

 این رویکرد الهیاتی در نهاد سیاست در ایران دارای ابعاد دیگری نیز  هست مانند نظریه فقاهت اسلامی خمینی، تعریف سیاست‌های مبتنی بر تکلیف دینی در دفاع از مسلمانان، حضور و نفوذ گروه‌هایی با هویت مذهبی مثل حماس و حزب اله، و استفاده از مفاهیم دینی در بسیج نیرو مانند جهاد، شهادت و دفاع از سرزمین مقدس. 

۲. حکومت صهیونیستی اسراییل که از بدو پیدایش خود در آرزوی سرزمین موعود، زمینه‌های تحقق آن را فراهم ساخته و در طی دهه‌های اخیر بدنبال گسترش طلبی ارضی و سیطره یهود از دجله تا فرات است. عناصر مذهبی در برخی جریان‌های اسرائیلی می‌تواند چنین باشد: 

 • استناد برخی گروه‌های مذهبی به وعده‌های دینی درباره سرزمین موعود

 • پیوند بخشی از جنبش شهرک‌سازی با روایت‌های مذهبی یهودی

 • حضور احزاب مذهبی در سیاست داخلی اسراییل

۳. حکومت امریکا نیز نماد مسیحیت کاتولیک بوده و ترامپ بعنوان محافظه‌کارترین رهبر سیاسی، دکترین مذهبی را در سیاست‌های ‌داخلی و بین الملل امریکا اعمال می‌کند. حرکت نمادین دعای دسته جمعی ترامپ با اعضای هیات دولت او در هفته پیش نشان از همین رویکرد دارد.

از دیگر نشانه‌ها می‌توان به موارد زیر اشاره کرد: 

. نقش جریان‌های مسیحی انجیلی در سیاست آمریکا

 • نفوذ گروه‌های مذهبی در حمایت از اسرائیل در امریکا

 • فعالیت سازمان‌ قدرتمندی مانند اتحادیه مسیحی برای اسراییل

 • پیوند دادن سیاست خاورمیانه با تفسیرهای کتاب مقدس

برخی‌ از عوامل شناسایی هویت دینی حکومت‌های درگیر در جنگ با ایران که دربرگیرنده مثلث شوم جنگ‌های مذهبی است، عبارتند از: 

نخست. پیوند دادن قدرت سیاسی با مشروعیت دینی در حکومت ولایی ایران که با استفاده از مفاهیم دینی برای توجیه سیاست و جنگ و همچنین تبدیل سیاست به وظیفه اخلاقی یا الهی تامین می‌شود.

دوم. تقدس‌بخشی به سرزمین بطوری‌که در برخی گفتمان‌های اسرائیلی سرزمین به‌عنوان وعده الهی طرح شده و دفاع از آن به‌عنوان تکلیف دینی دنبال می‌شود. 

سوم. روایت‌های دینی در سیاست آمریکاست که با حضور تفسیرهای آخرالزمانی در بخشی از جریان‌های انجیلی نمایان شده و در قالب حمایت از اسرائیل به‌عنوان بخشی از طرح الهی به یک دکترین سیاسی مبدل می‌شود. 

از اینروست که در عملکرد سیاسی هر سه کشور درگیر این جنگ، ادبیات دینی موج می‌زند. از پدیده اخلاقی‌سازی جنگ تا تبدیل دشمن سیاسی به دشمن «شر» و استفاده از زبان دینی مانند جبهه حق و باطل یا مبارزه با ظلم و … . 

برای استحکام گزاره‌ام ناگزیر به‌برخی رویکردهای نظری نیز استناد می‌کنم. در جامعه‌شناسی جنگ، برخی پژوهشگران می‌گویند بسیاری از جنگ‌های مدرن شبه‌مذهبی هستند؛ یعنی حتی اگر دولت‌ها سکولار باشند، جنگ‌ها از الگوهای معنایی شبیه مذهب استفاده می‌کنند. در این دیدگاه چند ویژگی مهم دیده می‌شود:

یک. تقدس‌بخشی به ملت و دولت. در بسیاری از جنگ‌ها، ملت یا سرزمین به چیزی مقدس تبدیل می‌شود. نمونه‌ این رویکرد دفاع از «میهن مقدس»، احترام آیینی به پرچم و مراسم یادبود برای کشته‌شدگان جنگ بنام شهید است. در این معنا، دولت و ملت نقش  مقدسات مذهبی را ایفا می‌کنند.

دو. تبدیل جنگ به نبرد اخلاقی. در روایت‌های جنگی، دشمن معمولاً فقط یک رقیب نیست؛ بلکه نماد شر، شیطان یا ظلم معرفی می‌شود. عباراتی مانند محور شرارت، مبارزه با تروریسم، دفاع از آزادی یا دمکراسی در خدمت چنین دکترینی است. این زبان شباهت زیادی به تقابل خیر و شر در ادیان دارد.

سه. تقدیس کشته‌شدگان جنگ. در بسیاری از جوامع، کشته‌شدگان جنگ قهرمان یا شهید نامیده می‌شوند. ویژگی‌های این امر نیز عبارت از وجود آیین‌های یادبود، ساختن بناهای یادبود جنگ و ثبت روایت‌های قهرمانی است که بسیار رایج است. این ساختار بسیار شبیه آیین‌های مذهبی برای قدیسان است.

چهار. آیین‌ها و نمادهای جمعی. جنگ‌ها معمولاً مجموعه‌ای از آیین‌های نمادین ایجاد می‌کنند. نظیر این مناسک دینی شامل رژه‌های نظامی، سوگندهای وفاداری، سرودهای ملی و مذهبی، بزرگداشت روزهای پیروزی و استناد به شخصیت های دینی در پیشبرد دکترین جنگ است. 

این ایده که جنگ‌های مدرن حتی در دولت‌های سکولار می‌توانند ساختاری «شبه‌مذهبی» داشته باشند توسط چند رویکرد نظری در جامعه‌شناسی، مطرح شده است.

جامعه‌شناس، رابرت باله از مفهوم دین مدنی بهره برده، معتقد است این دین در کشورهایی مانند امریکا شامل احترام به قانون اساسی، تقدیس بنیان‌گذاران کشور و برگزاری آیین‌های ملی است که در زمان جنگ بسیار فعال می‌شود مانند تقدیس کشته‌شدگان جنگ، مراسم ملی و استفاده از زبان اخلاقی درباره جنگ. از نظر او دولت‌های مدرن نوعی دین غیررسمی دارند. 

کارل اسمیت می‌گوید بسیاری از مفاهیم سیاست مدرن ریشه الهیاتی دارند. بنظر او سیاست اغلب دشمن را در قالب تقابل اخلاقی یا شبه‌دینی تعریف می‌کند و جنگ‌ها به صورت نبرد خیر و شر بازنمایی می‌شوند.

نظریه‌پرداز دیگر ویلیام کاوانف در کتاب افسانه خشونت مذهبی به چند نکته اشاره دارد. اول اینکه تمایز خشونت دینی و خشونت سکولار، اغلب اغراق‌آمیز است. دیگر اینکه دولت‌های مدرن هم می‌توانند با ساختارهایی شبیه دین، خشونت را مشروع کنند.

مطابق نظریه آیین‌های جمعی

   امیل دورکیم، جامعه برای انسجام خود نمادها و آیین‌های مقدس را تولید می‌کند که در‌ نهاد دین متبلور است. از نظر دورکیم در جنگ‌ها مفاهیمی مانند ملت، پرچم و کشته‌شدگان جنگ تقدس پیدا می‌کنند.

از نظر مارکس دین افیون توده‌ها است یعنی دین به جای حل مشکلات واقعی، مردم را با وعده‌های اخلاقی و معنوی آرام می‌کند و به حفظ قدرت ثروتمندان و طبقه حاکم کمک می‌کند. از این زاویه، جنگ‌های دینی معمولاً پوششی برای منافع طبقاتی یا اقتصادی هستند. مثلا جنگ‌های صلیبی در ظاهر مذهبی، اما با منافع اقتصادی و سیاسی اروپا مرتبط بود. 

ماکس وبر برخلاف مارکس نشان داد که جنگ‌های دینی و حرکت‌های مذهبی می‌توانند انگیزه‌های واقعی ایجاد کنند و فقط پوششی برای منافع اقتصادی نیستند، بخصوص وقتی مذهب بخشی از ایدئولوژی مشروعیت‌بخش می‌شود و رهبری مذهبی قدرت سیاسی یا اقتصادی کسب می‌کند. مثال‌های تاریخی او جنگ‌های صوفیان در آسیای مرکزی و جنگ‌های صلیبی است.

با توجه به این مبانی نظری و استناد‌های عینی در جنگ کنونی در مثلث اشرار دینی، می‌توانم تاکید کنم که جنگ کنونی، جنگی با رخسارها و کارکردهای دینی است. پیروزی بخصوص یهودیت در قالب صهیونیزم در مقابل اسلام شیعی، گا‌م‌های جدی برای رشد این تنش‌های دینی و گسترش‌طلبی صهیونیزم در خاورمیانه خواهد بود.

بی‌تردید نظام دینی/سیاسی شکست خورده در این جنگ، نظام اسلامی است ولی باتوجه به صبغه و داعیه دینی حکومت‌های درگیر، جمهوری اسلامی درصورت ادامه بقای خود و شکست در جنگ، خود را نزد مومنان و هوادارانش، پیروز این جنگ معرفی خواهد کرد. 

 

تعطیلی کلیسای آشوری کلدانی تهران؛ سندی رسمی از بحران خاموش یک جامعه ریشه‌دار

• By کمیته دفاع از حقوق پیروان ادیان in اخبار مسیحیان

خلیفه‌گری آشوری کلدانی کاتولیک تهران با صدور فرمانی، ساختار دو کلیسای تاریخی «حضرت یوسف» و «مریم مقدس» را منحل و در یکدیگر ادغام کرد؛ اقدامی که بیش از یک تغییر اداری، سندی گویا از بحران جمعیتی و چالش‌های بقای یکی از ریشه‌دارترین جوامع مسیحی ایران است.

 

کرمانشاه؛ گزارشی از بازداشت و بی‌خبری از سرنوشت سجاد ویسی از پیروان آیین یارسان

• By کمیته دفاع از حقوق پیروان ادیان in اخبار اهل حق (یارسان)

سجاد ویسی، شهرود کورد اهل کرمانشاه(کرماشان) و یکی از پیروان آیین یارسان، در جریان اعتراضات مردمی توسط نیروهای جمهوری اسلامی ایران بازداشت و به مکان نامعلومی منتقل شد.

بر اساس گزارش رسیده به سازمان حقوق بشری هه‌نگاو، روز یکشنبە ٣ اسفند ماه ١٤٠٤ (٢٢ فوریه ٢٠٢٦)، سجاد ویسی، شهروند ٣٠ سالە اهل منطقه دره‌دریژ کرمانشاه، توسط نیروهای حکومتی در مسیر کرمانشاه بە سرپل‌ذهاب بازداشت شد.

 

از زمین تنیس تا سلول انفرادی؛ ادیب شهبازپور، شهروند بهایی زندانی کیست؟

• By کمیته دفاع از حقوق پیروان ادیان in اخبار بهائیان

«ادیب در این مدت تحت فشار شدید روحی و روانی بوده،… برادرم گفته است شکنجه جسمانی نشده اما هیچ‌کس نمی‌تواند عمق شکنجه روحی و روانی را بفهمد؛ آن هم وقتی یک انسان را روزهای متمادی در بی‌خبری، تنهایی و ترس نگه می‌دارند.»

https://www.instagram.com/reel/DVOpl7tjTKW/?igsh=MXIyaWV0emVvYnNmdg== 

وقتی مردم برای بیان خواسته‌هایشان به خیابان می‌آیند، در واقع از ابتدایی‌ترین حق انسانی خود استفاده می‌کنند؛ حق اعتراض، حق شنیده شدن، و حق داشتن آینده‌ای بهتر. اما در ایران، این صداها بارها با خشونت پاسخ داده شده است. در اعتراضات اخیر، انسان‌های بسیاری جان خود را از دست دادند؛ جوانانی که آرزو داشتند، خانواده‌هایی که امید داشتند، و مردمی که تنها خواسته‌شان زندگی با کرامت و آزادی بود.

معرفی کتاب ساده دل

 

 نگار هاشمی

 

معرفی کتاب ساده دل،اثر ولتر 

ولتر(۱۶۹۴–۱۷۷۸)یکی از مهم‌ترین چهره‌های جنبش روشنگری فرانسه بود.او نویسنده،فیلسوف و منتقد سرسخت تعصب دینی و استبداد سیاسی بود.