‏نمایش پست‌ها با برچسب تورم. نمایش همه پست‌ها
‏نمایش پست‌ها با برچسب تورم. نمایش همه پست‌ها

۱۴۰۵ آبان ۲۸, پنجشنبه

کودکان ایران؛ محروم از حقوق بنیادین، گرفتار فقر و تبعیض

 

گزارش ویژه روز جهانی کودک ـ ۲۰ نوامبر ۲۰۲۶

فقر، محرومیت آموزشی و کار کودک؛ شکاف عمیق میان تعهدات بین‌المللی جمهوری اسلامی و واقعیت زندگی کودکان ایران

در ایران، کودکانی که باید در کلاس درس باشند، در خیابان‌ها دستفروشی می‌کنند، در میان زباله‌ها به دنبال درآمد می‌گردند یا در مناطق مرزی با کولبری و سوخت‌بری جان خود را به خطر می‌اندازند. گروهی دیگر به دلیل فقر، نداشتن مدارک هویتی یا کمبود امکانات آموزشی، حتی فرصت ورود به مدرسه را پیدا نمی‌کنند.

۲۰ نوامبر، روز جهانی کودک، یادآور تصویب کنوانسیون حقوق کودک در سال ۱۹۸۹ است؛ معاهده‌ای که رژیم ایران در سال ۱۹۹۴ به آن پیوست و متعهد شد حق آموزش، سلامت، امنیت، حمایت اجتماعی و رشد کودکان را تضمین کند.

با این حال، آمارهای منتشرشده در رسانه‌های داخلی و اظهارات مقام‌های حکومتی از شکافی عمیق میان این تعهدات و واقعیت زندگی کودکان حکایت دارد. فقر، ترک تحصیل، کار کودک، سوءتغذیه و محرومیت از خدمات حمایتی، آسیب‌هایی به‌هم‌پیوسته‌اند که آینده شمار زیادی از کودکان ایران را تهدید می‌کنند.

این گزارش ویژه، با استناد به آمار رسمی، اظهارات مسئولان و روایت‌های مستند، وضعیت حقوق اقتصادی و اجتماعی کودکان ایران را بررسی و عملکرد جمهوری اسلامی را در چارچوب تعهدات بین‌المللی آن ارزیابی می‌کند.

بخش اول ـ تعهدات بین‌المللی و قوانین داخلی؛ شکاف میان حقوق کودک و واقعیت ایران

رژیم ایران در ۱۳ ژوئیه ۱۹۹۴ به کنوانسیون حقوق کودک پیوست، اما با ثبت یک حق شرط کلی، اجرای مقررات مغایر با قوانین اسلامی را مشروط کرد؛ حق شرطی که کمیته حقوق کودک سازمان ملل بارها خواستار لغو آن شده است.

کنوانسیون، دولت‌ها را موظف می‌کند حقوق تمامی افراد زیر ۱۸ سال را بدون تبعیض تضمین کنند. با وجود تصویب قانون حمایت از اطفال و نوجوانان در سال ۱۳۹۹، میان این تعهدات و وضعیت کودکان در ایران فاصله قابل‌توجهی وجود دارد

افزایش ۲۵ درصدی نرخ بیکاری در ایران؛ بیکاری زنان و جوانان چقدر است؟

  

افزایش ۲۵ درصدی نرخ بیکاری در ایران؛ بیکاری زنان و جوانان چقدر است؟

نرخ بیکاری در ایران در بهار ۱۴۰۵ نسبت به مدت مشابه سال گذشته افزایش یافته است. بر اساس تازه‌ترین گزارش مرکز آمار ایران، نرخ بیکاری جمعیت ۱۵ ساله و بیشتر از ۷.۳ درصد در بهار ۱۴۰۴ به ۹.۱ درصد در بهار امسال رسیده که نشان‌دهنده رشد حدود ۲۵ درصدی است. همچنین آمارها از افزایش بیکاری در میان جوانان و بالاتر بودن نرخ بیکاری زنان نسبت به مردان حکایت دارند.

به گزارش ایسنا، نتایج طرح آمارگیری نیروی کار مرکز آمار ایران نشان می‌دهد نرخ بیکاری در سه گروه جمعیتی ۱۵ ساله و بیشتر، جوانان ۱۵ تا ۲۴ ساله و افراد ۱۸ تا ۳۵ ساله افزایش یافته است. میزان رشد نسبی نرخ بیکاری در این گروه‌ها بین ۱۹ تا ۲۵ درصد بوده است.

سهمیه‌بندی نان آغاز شد؟ ماجرای محدودیت خرید نان و قیمت‌های جدید

 

نانوایی 

 
خبر سهمیه‌بندی نان در ایران طی روزهای اخیر به یکی از بحث‌برانگیزترین موضوعات اقتصادی تبدیل شده است. گزارش‌هایی از اجرای شیوه جدید فروش نان در استان‌های خوزستان و زنجان منتشر شده و هم‌زمان، مسئولان برخی استان‌ها از جمله مازندران، سهمیه‌بندی جدید و افزایش قیمت نان را تکذیب کرده‌اند. این اظهارات متفاوت، پرسش‌های زیادی را برای مردم ایجاد کرده است؛ آیا نان واقعاً سهمیه‌بندی شده؟ هر نفر چقدر سهمیه دارد و آیا قرار است پس از پایان سهمیه، نان با قیمت آزاد فروخته شود؟

در حالی که مسئولان دولتی هدف از اجرای طرح جدید را جلوگیری از سوءاستفاده از آرد یارانه‌ای و کنترل خریدهای غیرمتعارف عنوان می‌کنند، برخی گزارش‌ها از احتمال افزایش هزینه خرید نان برای مصرف‌کنندگان خبر داده‌اند. آنچه تاکنون روشن شده، اجرای سازوکاری برای نظارت دقیق‌تر بر خرید نان با استفاده از کارت‌خوان‌های هوشمند است؛ اما درباره نحوه اجرای آن، سقف خرید و تأثیر احتمالی بر هزینه خانوارها همچنان ابهام‌هایی وجود دارد.

۱۴۰۵ خرداد ۱۴, پنجشنبه

در ستایش زندگیِ عادی بعد از جنگ

 

در ستایش زندگیِ عادی بعد از جنگ

زری یوسف

چند روز از آتش‌بس گذشته است؟ این جنگ دوم چند روز به درازا کشید؟ اعتراضات کی تمام شد؟ کی شروع شد؟ بین اعتراضات و جنگ دوم چند روز فاصله بود؟ این‌ھا سؤالاتی است که مدام از خودم می‌پرسم، اما جواب دقیقش را نمی‌دانم. ذھنم تمرکز ندارد که تاریخ دقیقشان را مشخص کنم. شاید باید مثل رابطه‌ھای از دست‌رفته تعداد سال‌ھا و روزھا و دقیقه‌ها و ثانیه‌ھا را بشمارم.

اگر یک زندگی معمولی می‌داشتم، اگر یک زندگی نرمال می‌داشتم، شاید من ھم مثل خیل عظیم جمعیت جھان الان در حال شمارش روزھایی بودم که مثلاً یاری را از دست داده بودم، در سوگ دوستی اشک ریخته بودم، در رثای کاری که برایم اھمیت داشت و آن را از دست داده بودم، زانوی غم به بغل گرفته بودم. اما سوگ این از دست دادن‌ھا و از دست رفتن‌ھا کجا و آنچه ما در این چند سال گذشته‌ی نه خیلی دور تجربه کرده‌ایم، کجا؟

ما ایرانی‌ھا انگار ھیچ‌وقت زندگی معمولی نداشته‌ایم. ھر کداممان، از ھر وقتی به دنیا آمده‌ایم، پا به دنیایی گذاشته‌ایم که تقریباً اختیار ھیچ چیزش دست خودمان نبوده است، الا این‌که زور زندگی زیاد است و ما این اختیار را داریم که با آن ھمراه بشویم. جنگ دوازده روزه که تمام شد، بھت حاصل از جنگی ناگھانی ــ ھر چند که بسیاری ھشدارش را از مدت‌ھا پیش داده بودند و انتظارش را می‌کشیدند، مردم را در چنان بھتی فرو برد که تا نزدیک به یک ماه تھران مثل شھر ارواح شده بود. آتش‌بس اعلام شده بود، جنگ تمام شده بود و کاروان‌ھای پیروزی در شھر راه افتاده بود، اما جریان زندگی تا چند ھفته در تھران خاموش ماند. کافه‌ھا و پاتوق‌ھا که پیش از آن گاھی از جمعیت چنان پر بودند که جای سوزن انداختن نبود؛ و صندلی کافه‌ھا در پیاده‌روھا و حضور آدم‌ھا راه را سد می‌کرد، آن روزھا چنان خالی بودند که بعضی وقت‌ھا صحنه‌هایی از فیلم‌ھای وسترن قدیمی را به ذھن متبادر می‌کردند؛ جایی که صدای ھوھوی باد به گوش می‌رسید و خاربوته‌‌ھا با وزش باد از این‌سو به آن‌سو می‌رفت. 

تھرانِ آن روزھا ــ شھری چنین سوت و کور را شاید نشود با ھیچ کلمه‌ای درست توصیف کرد. کووید ھم چنین بلایی بر سر تھران نیاورده بود. شھر ساکت بود، مردم ھم انگار آگاهانه سکوت اختیار کرده بودند، انگار اگر حرف می‌زدند، طلسمی می‌شکست و نمی‌خواستند این طلسم را بشکنند. چراغ خانه‌ها تک و توک روشن بود و این روشنایی‌ھا خبر از زندگی نداشت. لامپ‌ھای خانه‌ها را روشن می‌گذاشتند تا دزد نیاید. 

مدتی طول کشید تا کم کم آدم‌ھا پیدایشان شد و به سر خانه و زندگیشان برگشتند، مھربانی بی‌سابقه‌ای ھم میانشان پدیدار شد که غم این سکون و سکوت و خفتگی را شست و برد. عطشی که پس از آن روزھا برای چنگ زدن به زندگی میان مردم دیده می‌شد، ھمدلی و ھمیاری و مھری که در کوچه و خیابان بی‌دریغ نثار یکدیگر می‌کردند، سیاھی و خستگی روزھایی را که از سر گذرانده بودند، با خود برد. زور زندگی چربید و این‌بار ھم مردم از میان خاکسترھا برخاستند و زندگی را از سر گرفتند. 

این بار جنگ از پس روزھایی از راه رسید که مردم عزادار بودند و روزھای چنان سختی را از سر گذرانده بودند که حتی تجربه‌ی یک روزش به مخیله‌ی بخش عظیمی از مردم جھان ھم نمی‌تواند خطور کند. این بار جنگ طولانی‌تر شد، اما مردم در قیاس با جنگ دوازده روزه خیلی زودتر به خیابان‌ھا برگشتند، زودتر کافه‌ھا را پر کردند، زودتر ورزش کردن را از سر گرفتند، به سفرھای نوروزی رفتند، و از ھمه مھم‌تر زودتر به زندگی برگشتند. 

۱۴۰۵ اردیبهشت ۲۹, سه‌شنبه

مردم به مثابه تأمین‌کنندگان مصالح جنگ؛ دولت به مثابه مطالبه‌گرِ بی‌پایان

 


جامعه‌ای که به‌تازگی از کشتار اعتراضات دی‌ماه ۱۴۰۴ عبور کرده، هنوز درگیر ترومای جنگ چهل‌روزه است، و همزمان با فروپاشی اقتصادی و قطع ارتباط با جهان مواجه است، بیش از هر چیز نیازمند بازسازی اعتماد، حمایت و تضمین حقوق است؛ نه فراخوان‌های مکرر برای صرفه‌جویی بیشتر، سکوت بیشتر و تحمل بیشتر.

در یکی از متناقض‌ترین و نگران‌کننده‌ترین وارونگی‌های نسبت میان دولت و شهروند در ایران امروز، مردمی که خود قربانیان اصلی جنگ، بحران اقتصادی، سرکوب سیاسی و فروپاشی تدریجی کیفیت زندگی هستند، اکنون بیش از پیش به‌عنوان منبعی برای تأمین «مصالح جنگ» فراخوانده می‌شوند. در تازه‌ترین نمونه، مسعود پزشکیان، رئیس‌جمهور جمهوری اسلامی ایران، در نشستی با عنوان بررسی روند طرح «محله‌محوری و مسجدمحوری» از مردم خواسته است که با «صرفه‌جویی اقتصادی»، «مدیریت و تعدیل سطح توقعات عمومی» و «سرمایه‌گذاری برای آبادانی کشور»، دولت را در ادامه مسیر کنونی یاری کنند.

این درخواست، اگرچه در ظاهر با ادبیاتی مشارکت‌جویانه مطرح می‌شود، اما در واقع بازتاب نوعی جابه‌جایی خطرناک در جایگاه دولت و مردم است: دولتی که باید پاسخ‌گو باشد، به مطالبه‌گر تبدیل شده و مردمی که باید مطالبه‌گر باشند، به منبع مصرف و استهلاک برای بقای ساختار سیاسی و جنگی بدل شده‌اند.

در هر نظام سیاسی مبتنی بر حقوق شهروندی، این مردم‌اند که در شرایط بحران حق دارند از دولت مطالبه حفاظت، شفافیت، تأمین معیشت، تضمین امنیت و احترام به کرامت انسانی داشته باشند. اما در ایران امروز، این رابطه به‌طور معکوس بازتعریف شده است. در حالی که نزدیک به سه ماه از جنگ می‌گذرد، میلیون‌ها شهروند در نتیجه قطعی طولانی‌مدت اینترنت، تعطیلی کسب‌وکارهای آنلاین، آسیب به صنایع و بی‌ثباتی گسترده اقتصادی، شغل و درآمد خود را از دست داده‌اند. بسیاری از خانواده‌ها در تأمین ابتدایی‌ترین نیازهای خود، از مواد غذایی تا دارو، با دشواری جدی مواجه‌اند. قیمت اقلام اساسی و دارویی در مواردی چند صد درصد افزایش یافته و بخش بزرگی از جامعه به سطحی از زندگی تقلیل یافته که دیگر نه با مفهوم «رفاه»، بلکه صرفاً با «بقا» قابل توصیف است

در چنین شرایطی، مطالبه صرفه‌جویی بیشتر از مردم، نه دعوت به همبستگی اجتماعی، بلکه انتقال بار بحران از دوش دولت به دوش شهروندان است. این همان منطقی است که مردم را نه صاحبان حق، بلکه ابزاری برای تامین منابع لازم جهت استمرار وضعیت موجود تلقی می‌کند. گویی شهروندان باید از مصرف خود بکاهند، از توقعات خود صرف‌نظر کنند و حتی سرمایه‌های محدود خود را در اختیار ساختاری قرار دهند که خود یکی از عوامل اصلی تولید این بحران بوده است.

ابعاد این وضعیت تنها اقتصادی نیست. در کنار فشارهای معیشتی، فضای عمومی کشور نیز با تهدید، سرکوب و ارعاب روزافزون همراه است. هزاران نفر در ماه‌های اخیر بازداشت شده‌اند، احکام سنگین قضایی صادر شده، اعدام‌های سیاسی ادامه یافته و حضور خیابانی نیروهای بسیجی و گروه‌های سازمان‌دهی‌شده حامی حکومت، حس ناامنی و مراقبت دائمی را بر زندگی روزمره مردم تحمیل کرده است. در چنین فضایی، درخواست دولت برای «تعدیل سطح توقعات عمومی» معنایی فراتر از یک توصیه اقتصادی پیدا می‌کند؛ این عبارت عملاً به دعوتی برای پذیرش فقر، تحمل بی‌حقوقی و عادی‌سازی بحران بدل می‌شود.

از منظر حقوق بشر، دولت نه‌تنها حق ندارد بار هزینه‌های ناشی از تصمیمات سیاسی و نظامی خود را بر دوش شهروندان بیندازد، بلکه موظف است در شرایط جنگ و بحران، بیشترین تلاش خود را برای حمایت از حقوق اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی مردم به‌کار گیرد. حق بر معیشت، حق دسترسی به غذا، دارو، ارتباط، آموزش و امنیت روانی، از جمله حقوق بنیادینی هستند که دولت‌ها باید در شرایط اضطراری بیش از هر زمان دیگری از آن‌ها محافظت کنند. اما آنچه در ایران مشاهده می‌شود، حرکت در جهت معکوس این تعهدات است: کاهش حمایت، افزایش مطالبه.

این وضعیت همچنین پرسشی عمیق‌تر را پیش می‌کشد: وقتی مردم دیگر نه به‌عنوان شهروند، بلکه به‌عنوان ذخیره‌ای برای تأمین انرژی اقتصادی و روانی جنگ دیده می‌شوند، چه چیزی از مفهوم «قرارداد اجتماعی» باقی می‌ماند؟ چگونه می‌توان از مشارکت مردمی سخن گفت، وقتی عاملیت مردم در تصمیم‌گیری درباره جنگ، سیاست خارجی و حتی زندگی روزمره‌شان به‌شدت محدود شده است؟

جامعه‌ای که به‌تازگی از کشتار اعتراضات دی‌ماه ۱۴۰۴ عبور کرده، هنوز درگیر ترومای جنگ چهل‌روزه است، و همزمان با فروپاشی اقتصادی و قطع ارتباط با جهان مواجه است، بیش از هر چیز نیازمند بازسازی اعتماد، حمایت و تضمین حقوق است؛ نه فراخوان‌های مکرر برای صرفه‌جویی بیشتر، سکوت بیشتر و تحمل بیشتر.

مردم نباید به «مصالح جنگ» تقلیل یابند. آن‌ها صاحبان حق‌اند، نه منابع مصرفی دولت. هر سیاستی که این مرز را مخدوش کند، نه تنها عدالت اجتماعی را تضعیف می‌کند، بلکه بنیان‌های کرامت انسانی و مشروعیت سیاسی را نیز فرسوده‌تر خواهد ساخت.

اقتصاد جنگی و زندگی مزد بگیران در ایران

 


معیار واقعی تحلیل جنگ این است که آیا زندگی کارگران، معلمان، پرستاران، بازنشستگان، رانندگان، کارگران پیمانی و خانواده‌های فرودست بهتر می‌شود، یا هزینه جنگ و بازسازی دوباره روی دوش آنها می‌افتد؟

در جنگ، دولت‌ها از هدف نظامی، زیرساخت، بازدارندگی، تنگه، مذاکره و بازسازی حرف می‌زنند. اما برای اکثریت مردم، جنگ وقتی واقعی می‌شود که قیمت مواد غذایی افزایش پیدا می کند، کرایه حمل‌ونقل بالا می‌رود، کارگاه مواد اولیه ندارد، شیفت کاری کم می‌شود، برق قطع می‌شود، کارفرما مزد را عقب می‌اندازد و دولت از مردم می‌خواهد «تاب‌آوری» کنند. مسئله فقط این نیست که چه چیزی بمباران شده است؛ مسئله این است که هزینه آن چگونه به زندگی کارگران، مزدبگیران، بازنشستگان و خانواده‌های فرودست منتقل می‌شود.

۱۴۰۵ اردیبهشت ۲۱, دوشنبه

از تورم سه رقمی مواد غذایی تا کابوس بی خانمانی: ترکش های جنگ بر سبد معیشت

 


رکورد تورم سال های اخیر در اپریل ۲۰۲۶ ثبت شده است. بر اساس آخرین گزارش مرکز آمار ایران، تورم نقطه به نقطه و سالانه به ۷۳.۵ درصد رسیده است که رکورد تاریخی خود از سال ۲۰۱۲ را شکسته است. در همین حال، تورم و خدمات غذایی و غیرغذایی نیز به بالاترین سطح در ۱۵ سال گذشته رسیده است. مطالعات نشان می دهد که فشار تورمی اقلام غذایی باعث شده است که تورم دهک های پایین تر و گروه های آسیب پذیر بالاتر از سایر گروه ها باشد. اکنون، سبد معیشت کارگرانی که کمتر از ۱۰۰ دلار درآمد دارند و دقیق تر بگوییم، ۸۸ دلار – شامل افزایش ۶۰٪ حداقل دستمزد و مزایا – بیش از هر زمان دیگری خالی است. گزارش های منتشر شده و شواهد میدانی نشان می دهد که قیمت های بالا تنها به بخش غذا در سبد معیشت مربوط نمی شود. مسکن، درمان و آموزش همگی از دیگر اقلام سبد معیشت خانوار ایران هستند که در برخی بخش های خود با افزایش چشمگیر مواجه شده اند.

سوگند- دختری که حق زندگی کردن از او گرفته شد

    سوگند صیادی؛ شانزده سال زندگی که به پایان رسید، اما پرسش‌هایش هنوز باقی است... سوگند صیادی فقط شانزده سال داشت؛ سنی که باید تمام دغدغه‌ه...