۱۴خرداد سالگرد فوت آیتالله خمینی و آغاز حکومت بیست و یک ساله آیتالله خامنهای در ایران است. اما آیتالله خامنهای چگونه به قدرت رسید و در روز ۱۴ خرداد ۱۳۶۸ در جلسۀ مجلس خبرگان که او را به رهبری برگزید، چه گذشت؟
مراد ویسی روزنامهنگار و کارشناس مسائل ایران روند رسیدن آیتالله خامنهای به رهبری را تشریح میکند.
—
آقای ویسی، چرا ۱۴ خرداد در تاریخ جمهوری اسلامی، روز مهمی است؟
خوب بله، امروز روز به قدرت رسیدن آقای خامنهای در سال ۱۳۶۸ است. ایشان در این روز و طبق طراحی «آقای هاشمی رفسنجانی» و تأیید «احمد خمینی» به قدرت رسیدند.
اصل قضیه چه بود و ایشان چطور رهبر شدند؟
ببینید داستان رهبری آقای خامنهای از این قرار است که از شب قبل که فوت آیتالله خمینی قطعی شد، طبق طرح آقای هاشمی رفسنجانی شبانه اعضای مجلس خبرگان را از سراسر کشور دعوت کردن و تمام هواپیماهای کشور رو بسیج کردن که آنان را به تهران بیاورند. مسئول این دعوت و فرستادن هواپیماها هم «شیخ حسن روحانی» بود که خیلی به آقای هاشمی نزدیک بود. صبح ساعت ۷ خبر فوت آیتالله خمینی را دادند و ساعت ۸ جلسه مجلس خبرگان رو برگزار کردند.
در جلسۀ صبح که اعضای مجلس شورای اسلامی هم بودند وصیتنامه را خونداند و در جلسۀ بعد از ظهر که فقط اعضای خبرگان حضور داشتند، موضوع تعیین رهبر جدید را به بحث گذاشتند.
ظاهراً در این جلسه، اوّل اسم فرد دیگری مطرح بوده است و نه آقای خامنهای؟
بله آن فرد «آیتالله محمدرضا گلپایگانی» بوده است که بعد از فوت آیتالله خمینی اعلم علما و مراجع به شمار میرفت و اگر قرار بود طبق قانون اساسی یک مرجع تقلید به رهبری انتخاب شود شانس آقای گلپایگانی از همه بیشتر بود. در حالی که آقای خامنهای حتی آیتالله بودنش مورد تردید بود.
مگر آقای خامنهای در اون موقع آیتالله نبودند؟
ببینید آیتالله بودنش که مورد تردید بود. بر فرض هم که آیتالله بوده باشند، قانون اساسی میگفت که رهبر باید مرجع تقلید باشد و انتخاب آقای خامنهای که مرجع تقلید نبود خلاف قانون اساسی بود. حالا آقایان میگویند که بعد که شرط مرجعیت را برداشتیم و برای رفع شبهه دوباره و چند ماه بعد برای رهبری آقای خامنهای رأی گیری کردیم. این خلاف قانون است و ایشان دیگر آن موقع رهبر شده بودند و در عمل کاری بود که شده بود اگرچه غیرقانونی.
ظاهرا بحث شورای رهبری هم بوده و نه رهبری یک فرد خاص؟
بله یکی از نمایندگان مجلس که به طور اتفاقی در جلسه مانده بود برای خود من نقل میکرد که اوّل بحث شورای رهبری شد و خیلی هم طرفدار داشت ولی بعد که فضا به سمت تعیین شورای رهبری رفت، آقای هاشمی رفسنجانی وارد بحث شدند و مسیر بحث را تغییر داد و طرح خودش را اجرا کرد.
مگر آقای هاشمی رفسنجانی در این جلسه چه کار کرد که شما میگویید طبق طراحی ایشان آقای خامنهای به قدرت رسیدند؟
خوب آقای هاشمی با رهبری آقای گلپایگانی موافق نبود. به همین دلیل در حالی که فضای جلسه به سمت تعیین شورای رهبری میرفت، آقای هاشمی وارد بحث شدند و به احمد خمینی که در جلسه حاضر بوده گفتند که: «شما اگر اون مطلبتون را الآن نمیخواهید بگویید، پس کی میخواهید بگویید؟» که بقیه گفتند موضوع چیست و احمد خمینی گفت که آقای خامنهای که سفر خارجی رفته بودند امام نحوه حرف زدن ایشان را در تلویزیون دیدند و گفتند ایشان برای رهبری مناسب هستند. بعد خود آقای هاشمی هم این رو اضافه کرد که ما در زمان حیات امام در جلسه سران قوا به ایشان گفتیم بعد از شما رهبری چی میشود که ایشان گفتند نگران نباشید. فرد مناسب هست و یکی همین آقای خامنهای.
این مطلب واقعاصحت دارد؟
من خودم از یکی از شاگردان «آیتالله موسوی اردبیلی» شنیدم که ایشان که آن موقع رییس دیوان عالی کشور بودند بعد از این نقل را به این شکل و به این صراحت در مورد آقای خامنهای رد کردند و گفتند آیتالله خمینی از آقای خامنهای یا شخص خاصی اسم نبردند ولی به هر حال این حرکت آقای هاشمی، ۱۸۰ درجه فضای جلسه را تغییر داد و فضا را به سمت رهبری آقای خامنهای برگردوند و ایشان رهبر شدند.
اگر این درست باشد، حالا آقای هاشمی چرا این کار را کرد و چه چیزی در ذهنش بود؟
من بعدها خودم از یکی از نزدیکان آقای هاشمی شنیدم که آقای هاشمی در نظر داشتند آقای خامنهای رهبر بشوند و آقای منتظری هم نقش مرجع را ایفا کنند و خود آ قای هاشمی هم بشوند اداره کننده واقعی کشور. درست به همین دلیل بعد از انتخاب آقای خامنهای، آقای هاشمی به آقای منتظری اصرار کردند که شما برای آقای خامنهای پیام تبریک بفرستید و رهبری ایشان را تبریک بگویید. آقای هاشمی به آقای خامنهای هم گفته بودند شما جواب پیام آقای منتظری را بدهید و ایشان را به عنوان مرجع در قم خطاب قرار بدید و تثبیت کنید که در عمل آقای منتظری پیام را دادند ولی آقای خامنهای بازی آقای هاشمی را نکردند و بازی خودشون را پیش بردند.
(محمد ضرغامی)
منبع: علی شیرهای
