اعتراضات جاری در ایران (جنوری ۲۰۲۶)
از اواخر دسامبر ۲۰۲۵، ایران شاهد یکی از بزرگ ترین موج های اعتراضات مردمی در سال های اخیر بوده است. اعتراضات ابتدا پس از فشار شدید اقتصادی، کاهش ارزش پول ملی، افزایش سرسام آور قیمت ها و نابودی قدرت خرید بخش های بزرگی از جامعه آغاز شد و به سرعت به بیش از ۱۰۰ شهر و تمام استان های کشور گسترش یافت.
اعتراضات در ابتدا جنبه اقتصادی داشت و فروشندگان، بازارها، کارگران و جوانان در خیابان های تهران، مشهد، تبریز و دیگر مراکز شهری علیه تورم بالا، بحران معیشتی و بی اعتمادی به مدیریت اقتصادی دولت تظاهرات می کردند. با این حال، شعارها و خواسته های سیاسی نیز بخش مهمی از این قیام شده اند و بسیاری از معترضان خواستار اصلاحات ساختاری در قدرت سیاسی، پاسخگویی دولت و حتی تغییر رژیم شده اند.
با گسترش اعتراضات، واکنش دولت نیز به شدت افزایش یافته است. مقامات قضایی جمهوری اسلامی معترضان را «دشمنان خدا» خوانده و هشدار داده اند که شرکت در تظاهرات ممکن است مجازات اعدام داشته باشد که نشان دهنده تشدید رویکرد سرکوبگرانه دولت است.
از سوی دیگر، دولت برای مهار اعتراضات و جلوگیری از انتشار سریع اخبار در داخل و خارج کشور، قطع گسترده اینترنت و تلفن را اعمال کرده است؛ این نخستین بار در سال های اخیر است که ایران در دوران تنش شدید دیده می شود. قطع اینترنت توانایی شهروندان را برای ارتباط و گزارش مستقیم رویدادها به طور چشمگیری محدود کرده است.
موج اعتراضات تا کنون با خشونت قابل توجهی از سوی نیروهای امنیتی مواجه شده است. گزارش های گروه های مستقل حقوق بشری و رسانه های بین المللی نشان می دهد که بسیاری از معترضان در جریان سرکوب تظاهرات کشته یا زخمی شده اند و هزاران نفر بازداشت شده اند. برخی منابع حتی شمار کشته شدگان را بیش از ۱۰۰ نفر و تعداد بازداشت شدگان را بیش از ۲۶۰۰ نفر اعلام کرده اند، هرچند به دلیل محدودیت های ارتباطی و سانسور، ارقام دقیق هنوز قابل تأیید نیست.
در همین حال، همبستگی جهانی با اعتراضات در ایران نیز افزایش یافته است. تجمعات حمایتی در شهرهای اروپایی از جمله برلین برگزار شده و نام های مختلفی برای جلب توجه جامعه بین المللی به اعتراضات جاری مطرح شده است. گروه های هنری و فرهنگی ایرانی در تبعید نیز سانسور و قطع اینترنت را وسیله ای برای پنهان کردن سرکوب از جهان توصیف کرده اند و خواستار حمایت نهادهای بین المللی برای نظارت بر روند حقوق بشر در ایران شده اند.
مهم ترین ویژگی این دور اعتراضات، جهانی بودن خواسته های مردم و دامنه جغرافیایی آن است. این اعتراضات نه تنها اقتصاد کشور را به چالش کشیده اند، بلکه به یکی از مهم ترین بحران های سیاسی داخلی تبدیل شده اند که مرز میان خواسته های اقتصادی و تغییرات اساسی در ساختار سیاسی را شکسته اند.
در نهایت، هنوز مشخص نیست که این موج اعتراضات چگونه پایان خواهد یافت، اما واضح است که ایران در این لحظه تاریخی تحت فشار شدید مردم برای عدالت، آزادی و رفاه اجتماعی قرار دارد و واکنش دولت به این فشارها پیچیدگی وضعیت سیاسی و اجتماعی کشور را منعکس می کند.
