جنایات جنگی در غیاب حفاظت امنیتی و نقض مقررات بین المللی: ده ها کارگر ایرانی در جریان جنگ ۴۰ روزه کشته شدند!

بیش از یک ماه از جنگ آمریکا و اسرائیل علیه ایران گذشته است و اکنون، در حاشیه اخبار مربوط به آتش بس شکننده و مذاکرات میان طرف های درگیر جنگ، ابعاد خسارات ناشی از حملات موشکی آمریکا و اسرائیل به ایران روشن تر می شود. در حالی که بر اساس سازمان پزشکی قانونی کشور، بیش از ۳۳۰۰ نفر در این جنگ کشته شده اند، بررسی برخی گزارش ها نشان می دهد که در میان کشته شدگان، ویژگی های کارگران برخی صنایع بزرگ و کوچک دیده می شود. با جستجوی اخبار منتشر شده در ۴۰ روز جنگ تحمیلی شده، «داوطلب» گزارش هایی از مرگ کارگران در برخی تأسیسات صنعتی و تولیدی مهم به دست آورده است که پیامدهای گسترده جنگ بر زندگی طبقه کارگر را نشان می دهد.

بیکاران در جنگ اخیر: از یک تا چهار میلیون

 

در حالی که آتش بس ادامه دارد، در مناطق صنعتی و سایت های ساختمانی گزارش هایی از بیکاری بی سابقه میلیون ها نفر، ارتشی از کارگران که در صف بیمه بیکاری و یارانه های اندک برای پرداخت هزینه جنگ ایستاده اند، وجود دارد. از کارگرانی که در صنایع مادر کار می کنند تا تعدیلات گسترده در پلتفرم های آنلاین، این روایت اقتصادی است که احتمالاً سال ها به عقب رانده شده است.

جنگ و طبقه کارگر

 

روزا لوکزامبورگ

ترجمه: کمال خسروی

 

به مناسبت روز جهانی کارگر در ۱ می

 

بخشی از روزا لوکزامبورگ درباره نظامی گری، جنگ و طبقه کارگر

حتی یک هفته هم نگذشته است از زمانی که منصوب نظامی آلمان، فالکنهاین، در رایشتاگ اعلام کرد که هر کسی که نتواند روی ارتش آلمان در آینده حساب کند، همان طور که همیشه در گذشته حساب می شد، بوی کل تمدن را نمی دهد. در این عبارت، جوهره نظامی گری امروز با دقت به تصویر کشیده شده است. و دادستان «عزیز» من [که روزا لوکزامبورگ را به خیانت متهم کرد] در فرانکفورت سخت ترین کلمه را انتخاب کرده است، وقتی می گوید: «یک سوسیال دموکرات که علیه نظامی گری تحریک می کند باید سال ها زندانی شود چون تلاش کرده دولت را خراب کند.

بنابراین، اطاعت کورکورانه از سربازان شریان دولت است، اما وقتی سرباز شروع به فکر کردن درباره هدف فرمان کند، به جای اینکه دست کور همه دستورات صادرشده توسط مافوق ها باشد، دیگر شریان دولت نخواهد بود و تمام شکوه و قدرت دولت نظامی امروز فرو خواهد ریخت. ارتش اطاعت بی قید و شرط و برده داری را شریان حیاتی دولت می داند. برعکس، آن ها نگران تأمین معیشت و غذای مردم گرسنه نیستند.

در افق و استراتژی چپ در برابر جنگ – نقدی بر یک دیدگاه

 

در افق و استراتژی چپ در مواجهه با جنگ

انتقاد از یک دیدگاه

نویسنده: نیما سبوری

کارگاه دیالکتیک | ۲۶ اپریل ۲۰۲۶

مقدمه

در یکی از برنامه های اخیر «موومنت تی وی»، سه فعال سیاسی از دیاسپورا (عاطفه رنگریز، سعید صالحینیه و حمید مافی) درباره مسئله جنگ بحث کردند/آنها بحث کردند.1. با توجه به وضعیت وخیم کنونی و آینده، روشن است که مسئله این گفت وگو برای نیروهای چپ اهمیت حیاتی دارد، به ویژه که چپ (به ویژه چپ ایران) تاکنون با فاجعه جنگی بسیار پراکنده و بی وقفه روبرو بوده و خود وسیله ای برای درگیری و انشعاب بوده است. با توجه به این زمینه زنده و حالی، بهانه نوشتن این یادداشت نقد رویکرد یکی از شرکت کنندگان این مصاحبه (حمید مافی) است.) است2چون این نمونه واضحی از رویکردی است که در پست قبلی ام درباره آن اتخاذ کردم (نه.)جنبش ضد جنگ3 من مورد انتقاد قرار گرفته ام.. سؤال کلی این است که چگونه با وجود اشتراکات زیاد میان نیروهای چپ گرا در بنیان های فکری و دغدغه های بشردوستانه-سیاسی، سرانجام رویکردهای متفاوتی برای مقابله با این جنگ شکل گرفته است. علاوه بر آنچه در آن متن به تفصیل بیان کرده ام، در این یادداشت با اشاره به دیدگاه های مشخص بیان شده در این بحث (از طرف مافی)، سعی خواهم کرد به طور مختصر نشان دهم که چه تفاوت هایی در فرضیات و انتخاب های روش شناسی منجر به تفاوت در رویکردهای مقابله با جنگ شده است. از آنجا که حمید مافی به عنوان نماینده گرایش مورد انتقاد در آن متن، دیدگاه های خود را در عرصه عمومی توضیح داده است، نمی توان از تکرار نام او در این متن انتقادی فرار کرد. با این حال، این عمل ناخوشایند به هیچ وجه شخصی نیست4بلکه صرفاً معیاری است برای تسهیل ارجاع به آن گرایش خاص. راستی، چون برداشت من از کلمات مافی ممکن است نادرست (و در برخی موارد جانبدارانه) باشد، از خوانندگان این متن می خواهم قبل از ادامه خواندن، آن گفتگو را تماشا کنند.تا بتوانند قضاوت مستقل تر و عادلانه تری درباره رویکرد او و انتقاداتی که دروغ می گوید داشته باشند. در ادامه، از دیدگاه خودم، برخی از کاستی ها و تناقضات استدلال های مافی را در پاراگراف های جداگانه فهرست می کنم و آن ها را به کوره نقد واگذار می کنم:

موج تعدیل نیرو

 

⚠️ صدها پرستار بیمارستان‌های خصوصی تهران پس از بازگشت به کار، با درهای بسته و حکم اخراج مواجه شدند

 🔻

با وجود تصریح قوانین کار مبنی بر «موجه بودن ترک خدمت در شرایط جنگی (https://t.me/davtalaborg/9945)» عمده اخراج پرستاران بیمارستانهای خصوصی به علت ترک کار در زمان جنگ بوده و مشکلات اقتصادی مراکز درمانی نقشی در تعدیل این نیروها نداشته است.

با آن که طبق دستورالعمل‌های وزارت کار، ترک کار در شرایط تهدید جانی، غیبت غیرموجه محسوب نمی‌شود، بین ۶۰۰ تا ۱۰۰۰ پرستار بیمارستان‌های خصوصی تهران پس از بازگشت به کار، با درهای بسته و حکم اخراج مواجه شدند؛ اقدامی که رئیس هیئت‌مدیره انجمن صنفی کارگری پرستاران آن را  غیر انسانی و غیر قانونی دانست که هیچ توجیهی ندارد. 

مهدی همزه گفت:

 ▫️در زمان جنگ اخیر بسیاری از پرستاران بیمارستانهای خصوصی تهران از بیم جان و همچنین به علت نداشتن بیمار در این مراکز محل کار را ترک کردند. کارفرماهای بیمارستانهای خصوصی نیز در زمان جنگ خیلی اصراری به ماندن پرستاران در محل کار نداشتند، چون شرایط جنگی بود و بیم جان وجود داشت و در عین حال بیمار هم نداشتند بنابراین این اقدام آنها و اخراج پرستاران بعد از جنگ به بهانه ترک کار دور انتظار و غیر اخلاقی بود.

▫️از حدود ۶۳ بیمارستان خصوصی بزرگ در تهران در هر یک از این بیمارستانها بین ۱۰ تا ۲۵ پرستار بعد از جنگ اخراج و بیکار شده‌اند بنابراین تعداد پرستاران اخراج شده در این مراکز بین ۶۰۰ تا ۱۰۰۰ نفر برآورد می‌شود.

▫️وزارت کار طبق قانون برای این پرستاران مقرری بیمه بیکاری را اعمال می‌کند اما مبلغ بیمه بیکاری در سطح حداقل حقوقی و بسیار اندک است. 

▫️ تقریبا همه بیمارستانهای خصوصی بزرگ تهران اخراج پرستاران را بعد از جنگ داشته‌اند. این موضوع در درمانگاه‌ها کمتر بوده است. درمانگاه‌های کوچک در این شرایط بیشتر با مدیریت شیفت نیروها در سطح ۵۰ درصد نیروها را مدیریت کردند و کمتر تعدیل نیرو داشتند.

▫️برخی از این مراکز برای جبران کمبود نیرو به سمت جذب دانشجویان غیر فارغ التحصیل، ماماها و افراد غیر متخصص رو می‌آورند تا هم کمبود نیرو را جبران کنند و هم حقوق کمتری به نیروهایشان بدهند و متاسفانه نتیجه این کار افزایش خطاهای بیمارستانی و آسیب های جبران ناپذیر به بیماران است. 

▫️این اقدامات منجر به پرونده‌های تخلفات بزرگی می شود و متاسفانه سال گذشته نیز چند پرونده آسیب جدی به بیماران داشتیم. 

▫️ بسیاری از پرستاران بخش خصوصی با قراردهای ۶ ماهه یا یکساله کار می‌کنند و این مساله دست کارفرمایان را باز می گذارد تا در پایان قرارداد به راحتی نیروها را تعدیل کنند و دیگر با آنها قرارداد نبندند و همین امر امنیت شغلی پرستاران بخش خصوصی را بسیار پایین آورده است.

در شرایطی که حقوق پرستاران به سادگی نقض می‌شود، معدود تشکل‌های رسمی موجود نتوانسته‌اند جلوی نقض قانون و پایمال شدن حقوق پرستاران را بگیرند. 

ایران پس از جنگ: فرسایش مشروعیت، شکاف در بالا، بازسازی از پایین

 

ایران پس از جنگ نه تکرار دهه ۱۹۸۰ است و نه شبیه نسخه های آماده مانند عراق و صربستان است. در مصاحبه ای با رادیو زمانه، علیرضا بهتویی توضیح داد که فرسایش مشروعیت، شکاف میان نخبگان، نقش چندلایه سپاه و بحران عمیق اقتصادی، جامعه را وارد مرحله ای جدید کرده است که نه فروپاشی آسان است و نه بازسازی آن غیرممکن است. سؤال اصلی این است: آیا جامعه مدنی می تواند نیرویی برای تغییر از قلب این ویرانی، با افق «عادی» و از پایین بسازد؟

 

من پشیمان نیستم

 من صلیب سرنوشتم را 

 بر فراز تپه‌های قتلگاه خویش بوسیدم

 من به این تسلیم می اندیشم 

 این تسلیم دردآلود

من پشیمان نیستم 

 قلب من گویی در آن سوی زمان جاریست 

 زندگی قلب مرا تکرار خواهد کرد

 و گل قاصد که بر دریاچه‌های باد میراند 

 او مرا تکرار خواهد کرد

 گوش کن 

 به صدای دوردست من 

 در مه سنگین اوراد سحرگاهی

 و مرا در ساکت آینه‌ها بنگر 

 که چگونه باز با ته مانده‌های دستهایم

 عمق تاریک تمام خوابها را لمس می سازم 

 و دلم را خالکوبی می کنم 

 چون لکه‌ای خونین 

 بر سعادتهای معصومانه هستی

 من پشیمان نیستم

 از من‌ای محجوب من با یک من دیگر 

 که تو او را در خیابانهای سرد شب 

 با همین چشمان عاشق باز خواهی یافت 

 گفتگو کن 

 و بیاد آور مرا در بوسه اندهگین او 

 بر خطوط مهربان زیر چشمانت

 من پشیمان نیستم

 من صلیب سرنوشتم را 

 بر فراز تپه‌های قتلگاه خویش بوسیدم

***

 شعری از فروغ فرخزاد که بیژن جزنی بارها در بند عمومی قزل قلعه فریاد کرد 

" در باره زندگی و آثار جزنی "

 

روزگار دیوانه

(سعید یوسف)

.

.

کدام سو بَرَدَم این قطارِ دیوانه

بر این خطوطِ نهان در غبارِ دیوانه

به جنگلی که پر از سایه است و زوزهٔ گرگ

و نعرهٔ دو سه شب زنده دارِ دیوانه

چه کس بجز من و تو راهیِ چنین سفری ست

به این ستارهٔ دنباله دارِ دیوانه

به سیمِ آخر اگر می‌زنی، بزن، که خوشیم

منِ خراب و می و این سه تارِ دیوانه

نه اعتماد به گوشی که ساز خویش زند

نه اعتماد به این چشم و چارِ دیوانه

کشیده باد به روی درخت‌ها شلّاق

به جرم کشف حجابِ بهارِ دیوانه

روانه کرده کماندارِ جاهلان تیری

به سوی دیدهٔ اسفندیارِ دیوانه

و شاخ گاو به ماتحت گاوبازی رفت

که رفت جانب این شاخدارِ دیوانه

.

.

از روز نهم جنگ تا سالی که تحویل داده نشد

 

برادرم کاتایون کاویانی ظهر آمد. او گفت که نیروگاه از این پیروزی آسیب دیده است. او گفت که یک فروشگاه کنار او بود که آن را خراب کرده بودند. او گفت که خانه برادر دوستش نیز آنجا بوده و او کشته شده است. او گفت که دوستش مثل دیوانه ها در مرکز خرید قدم می زد و به سرش ضربه می زد. همچنین با «ر» صحبت کردم و گفتم که خیابان مالک الشعراء به هم ریخته شده است. خانه های اطراف آن، همچنین خانه های «B» و «Y» نیز به شدت آسیب دیده اند. اما «ان.آر.» گفت که شیرودی کتک خورده و در اوج نادانی، نبود اینترنت و تاریکی مطلق، ما اخبار را درست یا غلط تغییر خواهیم داد.

📝 پاسخ به چند سوال درباره تبعات محاصره دریایی ایران

 

🔹معلوم نیست محاصره دریایی ایران تا چه زمانی و با چه شدتی ادامه داشته باشد؛ اما این محاصره و آثار و تبعات آن برای اقتصاد ایران، سوال‌های زیادی را مطرح کرده است:

❓تجارت خارجی، صادرات و واردات چقدر تاثیر قرار می‌گیرد؟

🔹بیش از ۹۵ درصد تجارت خارجی ایران که سال ۱۴۰۴ به ۱۱۰ میلیارد دلار رسید، از طریق بندرهای جنوبی انجام می‌شود. هرگونه اختلالی در این بندرها تبعات اقتصادی قابل توجهی به دنبال دارد.

❓محاصره چه تاثیری در واردات کالاهای اساسی و مواد غذایی دارد؟

🔹محموله‌های اساسی مانند غذا و دارو به شرط بازرسی از محاصره معاف شده‌اند، اما این فرآیند بر سرعت و هزینه نقل و انتقال آنها تاثیر منفی می‌گذارد. ایران می‌گوید برای ۶ ماه آینده ذخایر کالاهای اساسی را تامین کرده است؛ همچنین بعد از جنگ ۱۲ روزه ایران اقداماتی مانند واگذاری اختیارات واردات کالاهای اساسی به استان‌ها و افزایش چشمگیر واردات از روسیه و آسیای میانه انجام داده است. با این حال، حتی به فرض نبود مشکل در واردات کالاهای اساسی، همچنان نگرانی از تاثیر شوک اقتصادی روی بازار کالاهای اساسی وجود دارد.

❓تاب‌آوری ایران چقدر است؟

🔹اوضاع اقتصادی ایران، حتی بدون جنگ و محاصره نیز بحرانی است. ناتوانی ایران از صادرات نفت و توقف فعالیت بندرهای جنوبی، وضعیت بحران اقتصادی را پیچیده‌تر خواهد کرد. از این فراتر، محدودیت ذخیره‌سازی نیز میزان آسیب‌پذیری ایران را بیشتر می‌کند. در صورت تعطیلی اجباری چاه‌های نفت، فرایند بازگرداندن آنها پرهزینه و پرخطر خواهد بود و حتی امکان از دست رفتن دائمی چاه‌ها وجود دارد.

❓ریسک تداوم محاصره اقتصادی و بسته بودن تنگه هرمز برای اقتصاد دنیا چقدر است؟

🔹زیاد. بیش از یک‌پنجم تجارت جهانی نفت و نزدیک به یک‌سوم تجارت جهانی گاز مایع به تنگه هرمز وابسته است. علاوه بر انرژی، تنگه هرمز گلوگاه مهمی برای تجارت جهانی کودهای شیمیایی، گوگرد و متانول است که اختلال در آن، امنیت غذایی و صنایع کشاورزی جهان را تهدید می‌کند.